Niesłuszne zwolnienia z pracy

Roszczenia z tytułu bezpodstawnego zwolnienia z pracy

Aby być uprawnionym do wniesienia roszczenia z tytułu bezpodstawnego zwolnienia, dany pracownik musi spełnić pewne wymogi. Musi on pracować na pełny lub niepełny etat, aczkolwiek, rzeczywista liczba godzin przepracowywanych każdego tygodnia nie ma znaczenia. Zatrudnienie musi trwać nieprzerwanie, przez co najmniej rok, z wyjątkiem sytuacji, gdy zwolnienie pracownika wiąże się z następującymi zagadnieniami:
kwestią związku zawodowego, taką jak odmowa przystąpienia lub przystąpienie do związku;
gdy zwolnienie ma związek z prawami dotyczącymi ciąży i macierzyństwa;
gdy zwolnienie wiąże się z dyskryminacją ze względu na płeć, wiek, rasę lub niepełnosprawność (w tej sytuacji pracownik powinien rozważyć raczej wniesienie roszczenia z tytułu dyskryminacji, aniżeli roszczenia z tytułu bezpodstawnego zwolnienia);
w przypadku zwolnienia pracownika domagającego się uznania jego ustawowych praw. Prawa ustawowe obejmują prawa zawarte między innymi w: rozporządzeniach w sprawie czasu pracy, ustawie o ulgach podatkowych z 1999 r. oraz rozporządzeniach w sprawie pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy z 2000 r. Jeżeli nie jesteś pewny, czy masz podstawy do wniesienia w danych okolicznościach roszczenia, powinieneś skontaktować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.
Poszukaj prawnika
Jeżeli rozważasz wniesienie roszczenia z tytułu bezpodstawnego zwolnienia z pracy, powinieneś niezwłocznie podjąć działanie. Pracownicy mają wyłącznie trzy miesiące na wniesienie roszczenia. Powinieneś zawsze pamiętać, że w większości przypadków twój adwokat będzie potrzebował trochę czasu na przygotowanie roszczenia, a zatem nie powinieneś czekać ze zwróceniem się o poradę prawną do końca trzymiesięcznego terminu.
Data zwolnienia
W tych okolicznościach data, kiedy zatrudnienie dobiegło końca, jest bardzo ważna. Data wejścia w życie wypowiedzenia, znana jako EDT, nie zawsze jest dniem, w którym pracownik dowiedział się o tym, że został zwolniony. Jeżeli otrzymasz wypowiedzenie umowy, EDT liczona jest od dnia, w którym zostałeś poinformowany. Jeżeli zostałeś zwolniony bez wypowiedzenia, to od tego dnia liczona jest data wejścia w życie wypowiedzenia. Jeżeli otrzymałeś odprawę za skrócenie okresu wypowiedzenia, to data wejścia w życie wypowiedzenia liczona jest od dnia, w którym dowiedziałeś się o zwolnieniu.
Emeryci
Pracownicy, którzy zostali zwolnieni po przekroczeniu wieku emerytalnego przewidzianego dla wykonywanego przez nich zawodu, nie mogą wnieść roszczenia z tytułu bezpodstawnego zwolnienia. Wiek ten zawsze wynosi co najmniej 65 lat, ale nie może być niższy. Niemniej jednak, istnieją pewne wyjątki od tej reguły, takie jak zwolnienie pracownika za członkowstwo w związku zawodowym pomimo ukończenia przez niego 65. roku życia.
Wymuszone zwolnienie
Jeżeli pracownik rezygnuje z pracy, ale decyzja o odejściu spowodowana jest zachowaniem pracodawcy, może on wnieść roszczenie z tytułu wymuszenia zwolnienia. Takie sytuacje mogą być bardzo trudne dla pracownika i mogą obejmować utrudnianie warunków pracy do tego stopnia, że dany pracownik zmuszony jest odejść z pracy. Typowymi przykładami są:
nie wspieranie pracowników w trudnych sytuacjach;
molestowanie, tyranizowanie lub poniżanie pracowników;
fałszywe oskarżanie pracowników o poważne sprawy, takie jak kradzież czy niekompetencja;
zmienianie warunków pracy bez informowania pracownika;
informowanie pracowników o tym, że muszą pracować w innym miejscu (znacznie różniącym się od dotychczasowego miejsca pracy).
poddawanie pracowników nadmiernej dyscyplinie lub degradacji.
Należy pamiętać, że w roszczeniu z tytułu wymuszonego zwolnienia trzeba udowodnić dwie sprawy: po pierwsze, że pracownik został zwolniony, a po drugie, że zwolnienie to było bezpodstawne.

Roszczenia z tytułu bezprawnego zwolnienia

Bezprawne zwolnienie różni się od bezpodstawnego zwolnienia tym, że roszczenia z tytułu bezprawnego zwolnienia wnoszone są w oparciu o prawo umów. Te rodzaje roszczeń wymagają przyjrzenia się warunkom umowy pracownika, w celu sprawdzenia, czy wystąpiło naruszenie umowy. Zazwyczaj, przesłanki do wniesienia roszczenia z tytułu bezprawnego zwolnienia zachodzą, gdy pracodawca wypowiedział umowę z pracownikiem bez zachowania dostatecznego okresu wypowiedzenia, albo bez zachowania okresu wypowiedzenia.
Zwolnienie natychmiastowe
Roszczenie z tytułu bezprawnego zwolnienia nie jest właściwym środkiem we wszystkich okolicznościach. Pracodawca ma słuszne powody i może zwolnić pracownika natychmiastowo (bez wypowiedzenia), jeśli pracownik dopuścił się poważnego naruszenia umowy. Może to być na przykład kradzież lub inne przestępstwo.
Pracodawca nie ma obowiązku udowodnienia, że miała miejsce kradzież, może zwolnić pracownika natychmiastowo wyłącznie na podstawie podejrzenia. Podobnie, jeśli pracodawca popełni poważne naruszenie umowy, pracownik ma prawo zrezygnować bez zachowania odpowiedniego okresu wypowiedzenia. Niemniej, należy zachować ostrożność i w razie wątpliwości zwrócić się o poradę prawną. Możesz uznać, że doszło do naruszenia umowy, lub zrezygnować. Jeżeli uznasz naruszenie, możesz mieć prawo do odszkodowania. Poważne naruszenie umowy przez pracodawcę obejmuje:
molestowanie;
nie wypłacanie pracownikowi wynagrodzenia tygodniowego lub miesięcznego;
stawianie fałszywych zarzutów o przewinienie;
zmienianie warunków zatrudnienia;
dokonywanie znacznych zmian w miejscu pracy pracownika bez zawiadomienia;
wszelkie inne działania, które podważają wiarę i zaufanie pomiędzy pracodawcą a pracownikiem.
Jeżeli zostałeś zmuszony do zrezygnowania lub stawienia czoła zwolnieniu przez pracodawcę, nadal możesz wnieść roszczenie z tytułu bezprawnego lub bezpodstawnego zwolnienia.
Jeżeli pracodawca dysponuje procedurą dyscyplinarną, której należy przestrzegać na mocy warunków umowy pracownika, wówczas można wnieść roszczenie z tytułu bezprawnego zwolnienia na tej podstawie. Roszczenia z tytułu bezprawnego zwolnienia mogą być wnoszone do kilku sądów: sądu pracy, sądu rejonowego lub sądu najwyższego. Niemniej jednak, właściwość miejscowa zależy od wartości roszczenia.
Minimalne okresy wypowiedzenia
Mimo, że roszczenia z tytułu bezprawnego zwolnienia oparte są na umowie, prawo przewiduje minimalne okresy wypowiedzenia przysługujące pracownikom przed wypowiedzeniem umowy o pracę. Są to:
mniej niż jeden miesiąc – wypowiedzenie nie jest wymagane;
więcej niż jeden miesiąc – wypowiedzenie jednotygodniowe;
dwa lata – wypowiedzenie dwutygodniowe;
trzy lata – wypowiedzenie trzytygodniowe;
cztery lata – wypowiedzenie czterotygodniowe;
pięć lat – wypowiedzenie pięciotygodniowe;
sześć lat –wypowiedzenie sześciotygodniowe.
Za każdy następny przepracowany rok, wymagany jest dodatkowy tydzień wypowiedzenia, aż do maksymalnego wymiaru dwunastotygodniowego wypowiedzenia za dwanaście lat zatrudnienia. Jest to maksymalny wymiar przewidziany na mocy prawa, a wszystkim osobom, których okres zatrudnienia przekracza dwanaście lat, również przysługuje dwunastotygodniowe wypowiedzenie. Jeżeli obie strony wyrażą zgodę, istnieje możliwość zrzeczenia się tych praw.
Odszkodowania w sprawach o roszczenia z tytułu bezprawnego zwolnienia
Pracownik ma prawo wnieść roszczenie z tytułu niewypłaconego wynagrodzenia oraz z tytułu niezachowania właściwego okresu wypowiedzenia, jak również może otrzymać odszkodowanie z tytułu:
płatnego urlopu;
prowizji;
jakiejkolwiek utraty prawa do emerytury;
dostępu do prywatnej opieki zdrowotnej;
dostępu do samochodu firmowego.
To sąd określi rzeczywistą wysokość odszkodowania, które powinno zostać wypłacone na podstawie okoliczności każdej indywidualnej sprawy.
EDT - Effective Date of Termination

Roszczenia z tytułu dyskryminacji

Przyczyną do wniesienia roszczenia z tytułu dyskryminacji jest zazwyczaj inne traktowanie danego pracownika przez pracodawcę, niż reszty zespołu. Dyskryminacja przyjmuje wiele form, a pracownicy mogą jej doświadczyć ze względu na swoją rasę, płeć, stan cywilny lub z uwagi na zmianę płci. Od grudnia 2003 r., dyskryminacja osób ze względu na religię lub orientację seksualną jest niezgodna z prawem. Od października 2006 r., zabronione prawem jest dyskryminowanie osoby z powodu wieku. Dyskryminacja ma również miejsce wtedy, gdy osoba należąca do związku jest traktowana inaczej aniżeli inne osoby zajmujące równoległe stanowiska, ale nienależące do związku i vice versa.
Religia
Ten szeroko zakreślony zbiór antydyskryminacyjnych praw spowodował, że obecnie od pracodawców wymaga się stworzenia warunków pracy uwzględniających szeroki wachlarz kulturalnych i religijnych potrzeb pracowników. Wymóg ten może obejmować zapewnienie pokoju do modlitwy i umożliwienie pracownikom wzięcia wolnych dni w czasie świąt religijnych. Warto pamiętać, że przekonania polityczne lub filozoficzne nie wchodzą w zakres definicji wierzeń religijnych.
Dyskryminacja ze względu na płeć
Dyskryminacja ze względu na płeć może wystąpić wskutek spostrzeżeń jakiejś osoby na temat orientacji seksualnej innej osoby, nawet jeżeli są one błędne. Ten rodzaj dyskryminacji obejmuje również określone postrzeganie kogoś kojarzonego z osobą o danej orientacji seksualnej, przy czym, nie rozciąga się ono na praktyki lub preferencje seksualne. Pracownicy wykonujący podobną pracę, co osoby o przeciwnej płci, ale otrzymujący mniejsze wynagrodzenie, mogą wnieść roszczenie z tytułu dyskryminacji ze względu na płeć. Ma to również zastosowanie do osób niepełnosprawnych, które otrzymują mniejsze wynagrodzenie od ich pełnosprawnych kolegów, którzy mają ten sam zakres obowiązków.
Ustawa o zakazie dyskryminacji osób niepełnosprawnych z 1995 r.
Ustawa ta ma zastosowanie wyłącznie w przypadku pracodawców, którzy zatrudniają więcej niż piętnastu pracowników. Na mocy tego ustawodawstwa, pracodawca nie ma prawa dyskryminować osób ze względu na ich niepełnosprawność. Pracodawcy zobowiązani są przystosować miejsce pracy tak, aby miejsce oraz warunki pracy nie stwarzały sytuacji w znacznej mierze niekorzystnej dla pracownika niepełnosprawnego.
Co klasyfikowane jest jako niepełnosprawność?
Definicja niepełnosprawności jest bardzo szeroka. Zabieg ten był zamierzony przez parlament i miał na celu stworzenie takiego ustawodawstwa, które obejmowałoby nowe kategorie niepełnosprawności, które zostaną dostrzeżone w przyszłości. Osoba niepełnosprawna to taka osoba, która ma długoterminowe (co najmniej 12-miesięczne) lub znaczne (poważniejsze aniżeli powierzchowne lub pomniejsze) „upośledzenie fizyczne lub umysłowe”, co oznacza, że nie jest w stanie wykonywać normalnych, codziennych czynności.
Istnieje możliwość wniesienia sprawy z tytułu dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, jeżeli uzasadnienie decyzji, odnośnie której istnieje domniemanie dyskryminacji, było powiązane z niepełnosprawnością danej osoby. Obejmuje to również osobę „związaną” z osobą niepełnosprawną, taką jak opiekun lub krewny. Jeżeli rodzic, małżonek lub opiekun osoby niepełnosprawnej doświadcza dyskryminacji z powodu związku z osobą niepełnosprawną, stanowi to dyskryminację ze względu na niepełnosprawność.